Poradnik numizmatyczny

Trzebnica Sanktuarium św. Jadwigi

Data bicia: 2009-12-09  |  stempel: zwykły  |  rozmiar: 27 mm  |  waga: 8,15 g  |  nakład: 1100000  |  stop: Nordic Gold  |  nominał: 2 zł

Seria: Miasta w Polsce
Awers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Po bokach orła oznaczenie roku emisji: 20-09, pod orłem napis: ZŁ 2 ZŁ. W otoku napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA, poprzedzony oraz zakończony sześcioma perełkami. Pod lewą łapą orła znak mennicy: M/W.
Rewers: Z lewej strony stylizowany wizerunek fasady Bazyliki pod wezwaniem św. Jadwigi i św. Bartłomieja. Z prawej strony stylizowany wizerunek fragmentu pocysterskiego kompleksu klasztornego w Trzebnicy. U góry półkolem napis: SANKTUARIUM św. JADWIGI. U dołu półkolem napis: TRZEBNICA
Rant: 8 x *
Opis: Pocysterskie dziedzictwo w Trzebnicy.
Trzynastowieczna Trzebnica była miejscem życia i działalności św. Jadwigi Śląskiej, żony księcia Henryka I Brodatego. Z jej inicjatywy powstało tu opactwo cysterek z przyklasztornym kościołem pod wezwaniem św. Bartłomieja Apostoła i Najświętszej Marii Panny – obiekty zaliczane dzisiaj do zabytków klasy zerowej. Dzięki nim miasto zajmuje ważne miejsce na europejskim Szlaku Cysterskim i przyciąga tysiące turystów z całego świata. Zespół jest jednym z dwunastu zachowanych największych średniowiecznych zabytków architektury sakralnej w środkowej Europie. W ciągu wieków był kilkakrotnie przebudowywany.

---

W latach 1696–1726 pierwotny klasztor zburzono i wzniesiono nowy, w stylu barokowym. Jest to budowla dwupoziomowa, w kształcie czworoboku o wymiarach 115 x 88 m, z dwoma wewnętrznymi dziedzińcami. Zwraca w niej uwagę m.in. portal północny, prowadzący do apartamentów opatki – zaliczany do arcydzieł architektonicznej rzeźby barokowej. Godne uwagi są również rzeźby i obrazy zdobiące wnętrze klasztoru oraz eksponaty zakonnego muzeum. W wirydarzu św. Jadwigi można zobaczyć pozostałości pierwotnego opactwa. Zainteresowanie zwiedzających budzi także zabytkowy park klasztorny – z platanami, cisami, tujami i miłorzębami. Od 1870 r. w trzebnickim klasztorze pracują siostry z Kongregacji Miłosierdzia Świętego Karola Boromeusza.

---

Przyklasztorny kościół jest pierwszą na ziemiach polskich budowlą ceglaną. W następstwie wielokrotnej przebudowy powstała z niego trójnawowa świątynia o wystroju barokowym z elementami rokoka, licząca 80 m długości i 23 m szerokości. Z pierwotnej późnoromańskiej budowli zachowały się zręby murów, dwa portale – Dawidowy i Maryjny, krypta św. Bartłomieja oraz kaplica św. Jana Chrzciciela. Z XIII wieku pochodzi też kaplica św. Jadwigi – pierwsza w Polsce budowla w stylu czysto gotyckim. Do pereł sztuki barokowej zalicza się m.in: wykonany z marmuru i alabastru imponujący sarkofag św. Jadwigi, stojące przed prezbiterium posągi św. Jadwigi i św. Elżbiety, ołtarz główny i ambonę - dzieła wybitnego rzeźbiarza F.J. Mangoldta, a także obrazy M. Willmanna, zwanego „śląskim Rembrandtem” i F.K. van Bentuma.

---

Trzebnicki kościół jest najstarszym sanktuarium na Śląsku – uświęconym kultem św. Jadwigi - oraz jedną z ważniejszych nekropolii Piastów Śląskich. Spoczywa tu Książę Henryk Brodaty oraz wielu członków tego rodu, wśród nich zmarła w 1707 roku ostatnia z Piastów – Karolina, księżniczka legnicko–brzeska. W 1943 r. na mocy dekretu papieża Piusa XVI świątyni nadano tytuł bazyliki mniejszej. W 2007 r. Rzymska Kongregacja do Spraw Duchowieństwa, za zgodą Ojca Świętego Benedykta XVI, erygowała Międzynarodowe Sanktuarium Świętej Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy. Jego kustoszami są księża salwatorianie.

---

Obiekt znajduje się przy Szlaku Cysterskim. Jest to nie tylko trasa turystyczno–pielgrzymkowa, ale także program „europejskich dróg kulturowych”, zainicjowany przez Radę Europy. Jego cele to przede wszystkim ukazanie wspólnego, duchowego i kulturowego, dziedzictwa naszego kontynentu oraz aktywizacja i rozwój społeczności zamieszkujących rejony, przez które ten szlak przebiega. Trzebnica jako najważniejsze sanktuarium archidiecezji wrocławskiej jest szczególnie predestynowana do podejmowania na jej terenie inicjatyw służących współpracy między narodami Europy.

---

Jedną z takich inicjatyw było utworzenie w 2007 r. Dużej Ścieżki Świętej Jadwigi, w związku z 740. rocznicą kanonizacji Świętej Jadwigi. Trasa została poprowadzona głównie polnymi i leśnymi drogami, po malowniczych wzgórzach oraz przedmieściach Trzebnicy. Dlatego poza walorami historyczno–edukacyjnymi, ścieżka pełni również funkcję krajobrazowej trasy turystycznej, zarówno dla piechurów, jak i rowerzystów. Trasa tworzy pętlę o długości 7 km. Rozpoczyna się i kończy na placu przed Bazyliką Św. Jadwigi. Przechodząc ścieżką, można zobaczyć siedem miejsc związanych z życiem św. Jadwigi. Na trasie ustawionych zostało siedem kamieni kontemplacyjnych, które ukazują cnoty trzebnickiej Świętej.